Fulgencio Cros Aguirre, máis coñecido como «Pencho Cros», foi un dos cantaores máis auténticos e desgarrados da mina. A súa voz, profunda e grave, impregnaba a paisaxe co seu cante, transmitindo unha humidade ardente que se tornaba xeada ao final de cada queixío.
Festival de Cante de las Minas en La Unión.
Un Home de Raíces Profundas
Pencho Cros nunca quixo despegarse das rúas que o viron nacer. Puido irse a Madrid para facer fama e diñeiro da man de figuras importantes, pero preferiu quedar entre os montes da súa serra mineira, na que de mozo traballou e de maior paseou.
Ademais de cantaor, Pencho Cros foi aprendiz de fragua, alpargatero e mecánico de buques. Aínda que traballou co martelo, o palanquín ou a chave inglesa, nunca deixou de cantar.
O Cante como Alma da Terra
A súa voz atopaba na paisaxe de La Unión o seu equilibrio perfecto. Unha minera de Pencho Cros transmitía máis sobre esta terra que todo o escrito ata agora, porque chegaba á alma.
Como dixo alguén no seu homenaxe en agosto de 1985: «Pencho, ese home montaña: A súa voz atopa na paisaxe de La Unión o seu equilibrio perfecto. Unha minera de Pencho dime moito máis desta terra que todo o escrito ata agora; porque Pencho chega á alma, guste ou non guste o cante».
Recoñecementos e Legado
Pencho Cros non era home de escenarios, aínda que sabía estar á altura cando se subía a un, como demostran as súas tres Lámparas Mineiras. A súa paixón polo flamenco era comparable á que sentía polo seu pobo, La Unión, que agora chora a ausencia dun dos seus Fillos Predilectos e Medalla de Prata da cidade.
Foi embajador da súa terra e do seu Festival, dentro e fóra dela. Se foi como viviu: con sobriedade, rodeado de cariño e repartindo xenerosamente o seu, como xenerosamente regalou a súa voz a quen soubo escoitala.
Un Legado Eterno
Como ese último candil na negrura da mina, apagouse a súa voz, pero a súa estela seguirá brillando eternamente na historia do Cante de las Minas. Ata o trono de Deus chegou xa Pencho Cros, e andará revolucionando o ceo, coa súa amiga e paisana a poetisa María Cegarra, ela poñendo a letra e el a súa divina voz.
O home canta á montaña orgullosa porque o seu orgullo é máis grande. De madrugá, nesa súa hora duende favorita, pechou os ollos xa para sempre Fulgencio Cros Aguirre, «Pencho Cros».
Pencho Cros, o último cantaor mineiro de La Unión.
O Tío Pencho e a Adopción Simbólica de Murcia
A municipalidade pediu que a Matrona adopte como fillo seu ao autor do Tío Pencho. Coñecendo á Matrona, ela presumirá de adoptalo como se o parise do seu propio ventre, debido a que Sánchez Baena naceu na España africana, como é Melilla.
Todos sabemos que os verdadeiros murcianos de Murcia gozamos desa mesma índole agarena (como o demostran o xacemento de San Esteban, o de Monteagudo, o Val de Ricote, o paparajote, o escuro da nosa tez e a forma de expresarnos). Máis o engadido da nosa veciñanza co reseco territorio alxerino.
Por todo iso entendemos que ela en persoa puidese habero dado a luz, en forma de murciano pero de sangue, como fixo con Ibn Arabi (xullo de 1165), Salzillo (marzo de 1783) ou Alejandro Valverde (abril de 1980). No caso de MAN, o adoptivo queda curto, pois el mesmo confesou ser «murciano polos catro costados».
MAN e o Tío Pencho son a mesma murcianísima presona. Tanimientras chegou un momento en que Manolo sentía e se comportaba igualico (e sen pringor denguno) que o Pencho das súas historias. Como dous en un e ambos gustadores de lechanís.